| DEPREM ONARIMI |
|
Meydana gelebilecek depremlerde
büyük hasarları önlemek adına önceden yapılması gerekenler ise
aşağıda sıralanmıştır. Şöyle ki;
Genellikle hasar
öncesi dayanım düzeyine getirmek ONARIM, hasar öncesine göre daha
yüksek bir dayanım düzeyine getirmek GÜÇLENDİRME olarak
nitelenmektedir.
1) Yapının ağırlığı
azaltılmalıdır.
Depremde yapıya
gelen kuvvet yapının ağırlığı ile orantılı olduğu için yapının
ağırlığında yapılacak bir azaltma aynı oranda yapıya gelebilecek
deprem kuvvetinin de azalmasını sağlayacaktır.
Yapıyı
hafifletmek için tuğla bölme duvarların yerine daha hafif alçı,
gazbeton ya da ahşap panolu bölme duvarları yapılabilir.
Yapının üst
katlarından bir ya da bir kaçı yıkılabilir.
Yapıda çatıyı
yalıtım için konulmuş ağır malzemeler daha hafifleri ile
değiştirilebilir.
Yapı içindeki kalın
sıvalar ya da dış yüzündeki taş kaplamalar kaldırılabilir.
Yapıyı
hafifletme olanağı her zaman olmayabilir. Ancak bu olanaktan
yararlanma yolları aranmalıdır. Merdivenlerden taşıyıcı sisteme
gelen yükleri azaltmak için merdivenlerin yüklerini doğrudan
zemine aktaran düzenlemeler yapılabilir.
2) Yapının
sünekliğinin artması.
Süneklik yapının
enerji tüketme gücüdür. Betonarme yapılar rijit kolon kiriş
birleşimlerinin çatlayıp hasar görerek mafsallı birleşim yerine
dönüşmesi ile depremin enerjisini tüketirler. Mafsallaşan ek
yerinin yük taşıma gücünde önemli bir kayıp olmamalıdır.
3) Yapının taşıma
gücü arttırılmalıdır.
Yapıda oluşan hasar
gelen kuvvetlere karşı dayanımın az olmasının sonucudur. Gelen
kuvvetlere karşı yeterli dayanımın sağlanması ile hasar
durdurulacak ya da bir daha olmayacaktır. Bunun gerçekleşmesi için
yapının gelen ya da gelebilecek yüklere karşı dayanımının, eğer
yetersizse arttırılması gerekir.
4) Yapının dinamik
özelliklerinin iyileştirilmesi.
Yapıdaki hasar, asal
titreşim periyodu ile zemin hakim periyodunun birbirine çok yakın
olmasından dolayı oluşan rezonans ile ilgili ise, yapının dinamik
özellikleri değiştirilip yapı periyodu ile zemin hakim periyodunun
birbirinden uzaklaştırılması sağlanabilir.
5) Burulma etkisi
azaltılmalıdır.
Bir çok yapıda hasar
yapının katlarındaki ağırlık ve rijitlik merkezlerinin birbirinden
uzak olmasının ortaya çıkardığı burulma etkisi ile oluşmaktadır.
Örneğin perde duvarların yapının bir yanında toplanmış olması
burulma oluşturacağı gibi, taşıyıcı olmayan bölme duvarlarının
katlarda dengeli bir biçimde yerleştirilmemiş olması da yapının
ağırlık ve rijitlik merkezleri arasında fark oluşturarak, yapıda
burulma etkisi ortaya çıkarabilmektedir.
Onarım sırasında eklenen perde duvarların da bir burulma etkisi yaratabilecekleri göz önünde tutulmalı ve yerleştirilmeleri sırasında rijitlik merkezi ile ağırlık merkezi arasındaki mesafe olabildiğince az tutulmalıdır.
6) Yükleri taşıyacak
yeni elemanlar yerleştirilmelidir.
Yapıda depremde
gelen yatay yükleri taşıyacak elemanlar yetersiz ise ya bu
elemanların yatay yük taşıma güçleri arttırılır ya da yeni yatay
yük taşıyacak elemanlar yerleştirilir.
Kaynak:Nejat Bayülke'nin 'Depremlerde Hasar Gören Yapıların Onarım ve Güçlendirilmesi adlı' kitabından alınmıştır |